Απόρριψη αίτησης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

(άρθρο 7 του ΚΣΕΕ και κανόνας 11 παράγραφος 3 του ΕΚΣΕΕ)

Αλικάντε, 18/05/2017

Nikolaos Kotsalos

20 Ipsilantou str

GR-10676 Athens

GRECIA

Αριθ. αίτησης:	015899305
Τα στοιχεία σας:
Εμπορικό σήμα:	Optimal Collagen
Τύπος σήματος:	Λεκτικό σήμα
Καταθέτης:	PHARMACROS AD Serdikiiski sabor Str., residential area lujen Park, region Triaditsa, Bl. 28 ent. B ap. 2 1408 Sofia BULGARIA

Στις 26/10/2016 το Γραφείο διατύπωσε αντίρρηση δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) του ΚΣΕΕ και του άρθρου 7 παράγραφος 2 του ΚΣΕΕ, διότι διαπιστώθηκε ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση είναι εν μέρει μη επιλέξιμο διότι είναι περιγραφικό και στερείται διακριτικού χαρακτήρα, για τους λόγους που αναλύονται στην επισυναπτόμενη επιστολή.

Ο καταθέτης, ζήτησε και έλαβε δίμηνη παράταση προκείμενου να καταθέσει την απάντησή του. Στις 27/02/2017 ο καταθέτης διατύπωσε τις παρατηρήσεις του, οι οποίες συνοψίζονται ως εξής:

1. Το επίμαχο σήμα δεν είναι περιγραφικό·

2. Το σήμα έχει διακριτικό χαρακτήρα·

3. Το Γραφείο έχει δεχθεί στο παρελθόν σήματα τα οποία εμπεριέχουν τη λέξη «OPTIMAL» και/ή «COLLAGEN».

Σύμφωνα με το άρθρο 75 του ΚΣΕΕ, εναπόκειται στο Γραφείο να αποφανθεί με βάση τους λόγους ή τα στοιχεία επί των οποίων ο καταθέτης είχε τη δυνατότητα να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του.

Αφού εξετάστηκαν δεόντως τα επιχειρήματα του καταθέτη, το Γραφείο αποφάσισε να εμμείνει στην αντίρρηση.

Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με το άρθρο 7 παράγραφος 1 του ΚΣΕΕ

Αποτελεί πάγια νομολογία ότι έκαστος από τους λόγους απαραδέκτου της καταχώρισης που εμπίπτει στο άρθρο 7 παράγραφος 1 του ΚΣΕΕ είναι ανεξάρτητος των άλλων και χρήζει ξεχωριστής εξέτασης. Εξάλλου, οι ως άνω λόγοι απαραδέκτου πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα του γενικού συμφέροντος που δικαιολογεί καθέναν από αυτούς. Το γενικό συμφέρον, όταν λαμβάνεται υπόψη κατά την εξέταση καθενός από τους λόγους απαραδέκτου, μπορεί ή και πρέπει να αντανακλά διαφορετικές εκτιμήσεις, ανάλογα με τον προβαλλόμενο λόγο απαραδέκτου (16/09/2004, C-329/02 P, SAT/2, EU:C:2004:532, § 25).

Κατά το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) του ΚΣΕΕ, «σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα» δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση. Τα σήματα στα οποία αναφέρεται το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) του ΚΣΕΕ είναι εκείνα που, «σε περίπτωση μεταγενέστερης απόκτησης των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, δεν δίνουν τη δυνατότητα στο ενδιαφερόμενο κοινό να προβεί, στην ίδια μεν επιλογή αν η εμπειρία της αγοράς αποβεί θετική, σε διαφορετική δε επιλογή αν η εμπειρία αποβεί αρνητική» (27/02/2002, T-79/00, Lite, EU:T:2002:42, § 26). Τούτο ισχύει, μεταξύ άλλων, για σημεία τα οποία είθισται να χρησιμοποιούνται για την εμπορία των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών (15/09/2005, T-320/03, Live richly, EU:T:2005:325, § 65).

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ, «σήματα αποτελούμενα αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν στις συναλλαγές για τη δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής προϊόντος ή παρεχόμενης υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών αυτών» δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση.

Διά της απαγόρευσης της καταχώρισης, ως σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των σημείων και των ενδείξεων που αναφέρει, το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ έχει ως στόχο, προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από όλους περιγραφικά σημεία ή ενδείξεις που σχετίζονται με τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των υπηρεσιών των οποίων ζητείται η καταχώριση. Αντιστοίχως, η διάταξη αυτή δεν επιτρέπει παρόμοια σημεία ή ενδείξεις να προορίζονται για μία μόνον επιχείρηση λόγω της καταχώρισής τους ως σημάτων (23/10/2003, C-191/01 P, Doublemint, EU:C:2003:579, § 31).

Τα σημεία και οι ενδείξεις που μνημονεύονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ είναι εκείνα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν, στο πλαίσιο συνήθους χρήσεως από το συγκεκριμένο κοινό προς το οποίο απευθύνονται, για να δηλώσουν, είτε άμεσα είτε με μνεία ενός ουσιώδους χαρακτηριστικού τους, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τα οποία ζητείται καταχώριση (26/11/2003, T-222/02, Robotunits, EU:T:2003:315, § 34).

Οι απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου που μνημονεύονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) του ΚΣΕΕ έχουν το δικό τους πεδίο εφαρμογής και δεν παρουσιάζουν αμοιβαία εξάρτηση, ούτε αλληλοαποκλείονται (29/04/2004, C 456/01 P & C 457 / 01 Ρ, Tabs (3D)., ΕΕ: C: 2004: 258, § 45 και 46). Ακόμη και αν η ύπαρξη ενός μόνο λόγου απαραδέκτου είναι αρκετή για την απαγόρευση της καταχώρισης ενός σήματος, δεν αποκλείεται η σωρευτική εκτίμησή τους.

Παρατηρήσεις του καταθέτη

1. Το επίμαχο σήμα δεν είναι περιγραφικό

Ο καταθέτης ισχυρίζεται ότι η απόδοση της λέξης «OPTIMAL» στην από 26/10/2016 κοινοποίηση των λόγων απόρριψης αίτησης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί μία ελλιπέστατη και ανεπιτυχή απόδοση της ερμηνείας της λέξης. Προς επίρρωση του ισχυρισμού του αναφέρει αρκετά παραδείγματα (23 μεταφρασμένες στα ελληνικά προτάσεις), με την περιφραστική ερμηνεία της λέξης.

Ειδικότερα υποστηρίζει ότι το επίθετο «OPTIMAL» συντάσσεται κυρίως με αφηρημένα ουσιαστικά, τα οποία υποδηλώνουν μία κατάσταση ή ιδιότητα ή διεργασία και όχι με συγκεκριμένα ουσιαστικά, όπως, στην προκειμένη περίπτωση, τη λέξη «COLLAGEN».

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τον καταθέτη, το σήμα δεν είναι περιγραφικό διότι ο αγγλόφωνος καταναλωτής δεν θα σχετίσει το εν λόγω σήμα με τα προϊόντα της αίτησης λόγω αφενός της ιδιαιτερότητας της συντακτικής διατύπωσης του επιθέτου «OPTIMAL» και αφετέρου της μη χρήσης της έκφρασης «Optimal Collagen» στην οικεία καθημερινή γλώσσα.

Αρχικά, όσον αφορά το επιχείρημα και την εκτενή ανάλυση των πολλών και διαφορετικών εννοιών της λέξης «OPTIMAL» που περιέχει το σήμα, θα πρέπει να επισημανθεί ότι σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ, για την απόρριψη καταχώρισης εμπορικού σήματος δεν απαιτείται τα σημεία και οι ενδείξεις που συνθέτουν το σήμα και εμπίπτουν στο εν λόγω άρθρο να χρησιμοποιούνται όντως, κατά τον χρόνο της αιτήσεως περί καταχωρίσεως, για σκοπούς περιγραφής προϊόντων ή υπηρεσιών όπως εκείνα για τα οποία υποβάλλεται η αίτηση ή για χαρακτηριστικά γνωρίσματα των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών. Αρκεί, όπως υποδηλώνει το ίδιο το γράμμα της εν λόγω διατάξεως, τα ως άνω σημεία και ενδείξεις να μπορούν να χρησιμοποιούνται για τους ως άνω σκοπούς. Έτσι, κατ’ εφαρμογή της οικείας διατάξεως, είναι απαράδεκτη η καταχώριση προφορικού σημείου εάν, σε μία τουλάχιστον από τις ενδεχόμενες σημασίες του, είναι δηλωτικό χαρακτηριστικού γνωρίσματος των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών (23/10/2003, C‑191/01 P, Doublemint, EU:C:2003:579, § 32, η υπογράμμιση του συντάκτη.)

Έπεται ότι η λεξικογραφική αναφορά που περιέχεται στην από 26/10/2016 κοινοποίηση των λόγων απόρριψης αίτησης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιστοιχεί σε μία από τις ενδεχόμενες σημασίες του σήματος και κατ’ επέκταση το σήμα δεν δύναται να καταχωριστεί εφόσον είναι δηλωτικό χαρακτηριστικού γνωρίσματος των οικείων προϊόντων. Ακόμη και εάν υπάρχουν περαιτέρω ερμηνείες της υπό κρίση λέξης «OPTIMAL», υπογραμμίζεται ότι ο διακριτικός, ή αντίθετα ο μη περιγραφικός χαρακτήρας ενός σήματος δεν εξετάζεται γενικά, αλλά συγκεκριμένα, ήτοι λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο θα αντιληφθεί το οικείο καταναλωτικό κοινό το επίδικο σήμα, όταν αυτό χρησιμοποιείται σε σχέση με τα συγκεκριμένα αιτούμενα προϊόντα.

Συναφώς υπενθυμίζεται ότι, όπως ορθά αναφέρει ο καταθέτης στους ισχυρισμούς του, εφόσον το υπό κρίση εμπορικό σήμα αποτελείται από διάφορα επιμέρους συστατικά (σύνθετο σήμα), για τον σκοπό της εκτίμησης του διακριτικού του χαρακτήρα θα πρέπει να θεωρείται ως ενιαίο. Εντούτοις, κάτι τέτοιο δεν είναι ασυμβίβαστο με τη διαδοχική εξέταση των διαφόρων στοιχείων που συνθέτουν το σήμα (19/09/2001, T-118/00, Tabs (3D), EU:T:2001:226, § 59).

Ένα σήμα αποτελούμενο από νεολογισμό ή έκφραση την οποία συνθέτουν στοιχεία έκαστο των οποίων είναι περιγραφικό χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία υποβάλλεται αίτηση καταχώρισης, είναι το ίδιο περιγραφικό των εν λόγω χαρακτηριστικών γνωρισμάτων, υπό την έννοια του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ, εκτός εάν υφίσταται αντιληπτή διαφορά μεταξύ του νεολογισμού ή της έκφρασης και του απλού αθροίσματος των στοιχείων από τα οποία συγκροτείται: τούτο προϋποθέτει ότι, λόγω του ασυνήθους χαρακτήρα του συνδυασμού σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες, ο νεολογισμός ή η έκφραση δημιουργεί μια επαρκώς απομακρυσμένη εντύπωση από αυτήν που παράγει η απλή συνένωση των ενδείξεων που προσφέρουν τα στοιχεία που τον ή την αποτελούν, ώστε αυτός (ή αυτή) να κατισχύει του αθροίσματος των εν λόγω στοιχείων (12/01/2005, T-367/02 - T-369/02, SnTEM, SnPUR & SnMIX, EU:T:2005:3, § 32).

Προς αυτήν την κατεύθυνση μια ανάλυση της υπό εξέταση έκφρασης, «Optimal Collagen», υπό το φως των συναφών λεξικολογικών και γραμματικών κανόνων είναι επίσης χρήσιμη (30/11/2004, T-173/03, Nurseryroom, EU:T:2004:347, § 21).

Το εξεταζόμενο λεκτικό σήμα αποτελεί έναν απλό συνδυασμό δύο περιγραφικών λέξεων χωρίς να δημιουργείται αντιληπτή διαφορά μεταξύ της έκφρασης και του απλού αθροίσματος των στοιχείων από τα οποία συγκροτείται. Όπως ορθά αναλύθηκε στην από 26/10/2016 κοινοποίηση των λόγων απόρριψης αίτησης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το σήμα «Optimal Collagen» συντίθεται από δύο αγγλικές λέξεις που είναι συνήθεις στο ενδιαφερόμενο κοινό, ως προς το οποίο πρέπει να εκτιμηθούν οι απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου, ήτοι στον αγγλόφωνο μέσο καταναλωτή (δεδομένης της φύσεως των υπό εξέταση προϊόντων) της Ένωσης (22/06/1999, C-342/97, Lloyd Schuhfabrik, EU:C:1999:323, § 26; και 27/11/2003, T-348/02, Quick, EU:T:2003:318, § 30). Συγκεκριμένα, η λέξη «OPTIMAL» μεταφράζεται, μεταξύ άλλων, στα ελληνικά ως «το καλύτερο» ή «το πιο αποτελεσματικό» και η λέξη «COLLAGEN» αναφέρεται στο κολλαγόνο, δηλαδή την πρωτεΐνη που αποτελεί στοιχείο του συνδετικού ιστού.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι το Γραφείο εκτιμά το συγκεκριμένο σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, δηλαδή το λεκτικό σήμα «Optimal Collagen», και όχι πιθανά συνώνυμα των λέξεων από τα οποία αποτελείται. Συνεπώς, το επιχείρημα του καταθέτη και η εκτενής ανάλυση του ορισμού της λέξης «OPTIMUM» δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Ωστόσο, και για λόγους πληρότητας, τονίζεται ότι το Γραφείο έχει απορρίψει αιτήσεις για σήματα που αποτελούνται από τη λέξη «OPTIMUM», για παράδειγμα, 24/01/2017, 15612741 ,  24/05/2016, 14573571 .

Συνεπώς, η έκφραση «Optimal Collagen» αποτελείται από απλές, εύκολα αναγνωρίσιμες, αγγλικές λέξεις οι οποίες είναι γραμματικά και συντακτικά ορθές και κατ’ επέκταση το κοινό στο οποίο απευθύνονται θα κατανοήσει εύκολα το νόημα τους. Ως εκ τούτου, ο συνδυασμός «Optimal Collagen» στο σύνολό του δεν αντιπροσωπεύει τίποτα περισσότερο από το απλό άθροισμα των μερών του (25/04/2013, T 145/12, Eco Pro, ΕΕ: Τ: 2013: 220, § 29). Ο συνδυασμός δεν είναι ούτε ασυνήθιστος, ούτε ευφάνταστος, ώστε να δημιουργήσει μια επαρκώς απομακρυσμένη εντύπωση από αυτήν που παράγει η απλή συνένωση των ενδείξεων που προσφέρουν τα στοιχεία που τον αποτελούν, ώστε αυτός να κατισχύει του αθροίσματος των εν λόγω στοιχείων (12 / 01/2005, T 367/02 - T 369/02, SnTEM, SnPUR και SnMIX, ΕΕ: Τ: 2005: 3, § 32). Ο καταναλωτής, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του καταθέτη, δεν αναμένει το επίδικο σήμα να συνοδεύεται από κάποιο αφηρημένο ουσιαστικό το οποίο δηλώνει κάποια αφηρημένη έννοια. Το μήνυμα από το αιτούμενο σήμα είναι σαφές, άμεσο και απαλλαγμένο αμφισημίας.

Σε σχέση με τα προϊόντα, ως σύνολο, η έκφραση «Optimal Collagen» πληροφορεί αμέσως τους καταναλωτές ότι τα προϊόντα για τα οποία διατυπώθηκε αντίρρηση, ήτοι καλλυντικά (Κλάση 3) και συμπληρώματα διατροφής (Κλάση 5) είναι ή/και περιέχουν το καλύτερο κολλαγόνο. Επομένως, το σήμα πληροφορεί αμέσως τους καταναλωτές χωρίς περαιτέρω σκέψη για το είδος, την ποιότητα και τα συστατικά των εν λόγω προϊόντων. Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του καταθέτη, το επίδικο σήμα δεν αποτελεί μία «έμμεση» ή «ασαφή» παραπομπή στα προϊόντα.

Προς υποστήριξη των παραπάνω και, ειδικότερα, για τη χρήση της έκφρασης «Optimal Collagen», μία απλή έρευνα στο διαδίκτυο που πραγματοποιήθηκε στις 17/05/2017, δείχνει ενδεικτικά τα παρακάτω αποτελέσματα:

• We can help support optimal collagen synthesis for optimal health

http://metro.co.uk/2010/07/18/collagen-giving-your-face-a-natural-lift-450788/

• we believe it's the optimal collagen for beauty support

https://www.meiji.co.jp/health/amicolla/en/faq/

Για λόγους πληρότητας και σαφήνειας, πρέπει να επισημανθεί ότι το Γραφείο στην προκείμενη περίπτωση εξετάζει την ύπαρξη απόλυτων λόγων απαραδέκτου κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7 του ΚΣΕΕ και όχι την περίπτωση κατάθεσης ανακοπής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 8 του ΚΣΕΕ κατά την οποία διενεργείται σύγκριση μεταξύ δύο σημάτων. Κατ’ επέκταση, η παρατήρηση του καταθέτη ότι ο μέσος καταναλωτής σπανίως έχει τη δυνατότητα να προβαίνει σε άμεση σύγκριση των διαφόρων σημάτων, αλλά ότι είναι αναγκασμένος να εμπιστεύεται την ατελή εικόνα που έχει συγκρατήσει στη μνήμη του, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στην προκειμένη περίπτωση.

Όπως αναπτύχθηκε παραπάνω, δεδομένης της φύσης των υπό εξέταση προϊόντων, η προσοχή του αντίστοιχου κοινού θα είναι αντίστοιχη με εκείνη του μέσου καταναλωτή που έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος.

Επιπρόσθετα, το επιχείρημα του καταθέτη ότι ο μέσος καταναλωτής τείνει να εξοικειώνεται με τις ιατρικές/φαρμακευτικές/βιολογικές ορολογίες στο στάδιο της πρόληψης ή/και θεραπείας και ότι τα εν λόγω προϊόντα δεν προορίζονται ως μέσο πρόληψης θεωρείται αλυσιτελές διότι το Γραφείο, όπως προαναφέρθηκε, εκτιμά το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση σε σχέση με τα προϊόντα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση και όχι με τον τρόπο/χρόνο/αιτία που θα χρησιμοποιηθούν τα εν λόγω προϊόντα.

Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα του καταθέτη ότι το επίδικο σήμα θα ήταν απαράδεκτο μόνο εάν ο καταναλωτής χρησιμοποιεί πράγματι τις λέξεις «Optimal Collagen» στη συνήθη χρήση για να δηλώνει τα επίδικα προϊόντα, τονίζεται πως «ο διακριτικός χαρακτήρας του σήματος εκτιμάται βάσει του γεγονότος ότι το εν λόγω σήμα μπορεί να καθίσταται εξ αρχής αντιληπτό στο ενδιαφερόμενο κοινό ως ένδειξη της εμπορικής προελεύσεως του επίμαχου προϊόντος ή υπηρεσίας. Το γεγονός ότι το σήμα δεν έχει χρησιμοποιηθεί προηγουμένως δεν μπορεί συναφώς να στοιχειοθετήσει οπωσδήποτε τέτοιου είδους αντίληψη.» (15/09/2005, T 320/03, Live richly, EU:T:2005:325, § 88).

2. Το σήμα έχει διακριτικό χαρακτήρα

Ο καταθέτης ισχυρίζεται ότι δεδομένου ότι το επίμαχο σήμα δεν έχει περιγραφική σημασία, δεν στερείται διακριτικού χαρακτήρα.

Το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι οι διατάξεις του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) και στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ αλληλεπικαλύπτονται σε μεγάλο βαθμό και από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι ένα σήμα που είναι περιγραφικό των χαρακτηριστικών των προϊόντων ή υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του ΚΣΕΕ στερείται, για το λόγο αυτό, διακριτικού χαρακτήρα όσον αφορά τα ίδια προϊόντα ή υπηρεσίες κατά την έννοια του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) του ΚΣΕΕ (12/02/2004, C-363/99, Postkantoor, EU:C:2004:86, § 86, 19/09/2002, C-104/00 P, Companyline, EU:C:2002:506, § 21). Κατ’ επέκταση, δεδομένου ότι το σήμα «Optimal Collagen» έχει σαφή περιγραφική σημασία σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα, το ενδιαφερόμενο κοινό θα αντιληφθεί το σήμα ως περιγραφικό και όχι ως ένδειξη της εμπορικής προέλευσης των σχετικών προϊόντων. Επομένως, το Γραφείο διατηρεί την αντίρρηση βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) του ΚΣΕΕ.

Όσον αφορά το επιχείρημα του καταθέτη σχετικά με τη συμβολή των ειδικών στους οποίους θα καταφύγει ο καταναλωτής προκειμένου να ενημερωθεί για τις ευεργετικές ιδιότητες των προϊόντων, θεωρείται αβάσιμο και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη διότι το Γραφείο, όπως προαναφέρθηκε, εκτιμά το συγκεκριμένο σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση σε σχέση με τα προϊόντα για τα οποία ζητήθηκε καταχώριση και όχι σε σχέση με τον τρόπο που θα χρησιμοποιηθούν τα εν λόγω προϊόντα ή με την πιθανή σύγκρισή τους στην αγορά με άλλα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Η ανάλυση του σήματος από ειδικούς σε σχέση με τα προϊόντα και η πιθανή διάκριση αυτού από άλλα παρόμοιων επιχειρήσεων δεν προσδίδει διακριτικό χαρακτήρα στο επίδικο σήμα.

Σημειώνεται περαιτέρω ότι, σε αντίθεση με τις παρατηρήσεις του καταθέτη, το αντίστοιχο κοινό θα αντιληφθεί την έκφραση «Optimal Collagen» ως διαφημιστικό εγκωμιαστικό μήνυμα, στόχος του οποίου είναι να περιγράψει ένα χαρακτηριστικό των προϊόντων. Δεδομένου ότι ένα σήμα μπορεί να εκληφθεί τόσο ως σύνθημα με σκοπό την εμπορική προώθηση όσο και ως ένδειξη της εμπορικής προελεύσεως, στην παρούσα περίπτωση το οικείο κοινό δεν πρόκειται να θεωρήσει ότι το συγκεκριμένο σήμα λειτουργεί, πέραν της συγκεκριμένης διαφημιστικής εγκωμιαστικής πληροφορίας που μεταφέρει, ως συγκεκριμένη ένδειξη εμπορικής προελεύσεως, γεγονός το οποίο αποσκοπεί απλώς στην προβολή των θετικών χαρακτηριστικών των εν λόγω προϊόντων, ήτοι ότι τα προϊόντα για τα οποία προβάλλεται αντίρρηση είναι και/ή περιέχουν το καλύτερο κολλαγόνο, δηλαδή, για παράδειγμα, κολλαγόνο άριστης ποιότητας (21/01/2010, C 398/08 P, Vorsprung durch Technik, EU:C:2010:29, § 45; Και 12/07/2012, 311/11 P, Wir machen das Besondere einfach, EU:C:2012:460, § 34).

Σχετικά με το επίδικο σήμα «Optimal Collagen» δεν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε, εκτός από το διαφημιστικό εγκωμιαστικό μήνυμα, να επιτρέψει στο ενδιαφερόμενο κοινό να απομνημονεύσει εύκολα και αμέσως το σήμα ως ένδειξη εμπορικής προέλευσης των εν λόγω προϊόντων (05/12/2002, Τ 130 / 01, Real People, Real Solutions, ΕΕ: Τ: 2002: 301, § 28). Το επίδικο σήμα δεν αποτελεί λογοπαίγνιο ούτε εμπεριέχει στοιχεία που προκαλούν έκπληξη, ώστε να γίνεται αντιληπτό ως ευφάνταστο, να προκαλεί έκπληξη ή να είναι απροσδόκητο, και/ή να έχει πρωτοτυπία και ικανότητα εντύπωσης στη μνήμη του ενδιαφερόμενου κοινού. Δεδομένου ότι η έκφραση «Optimal Collagen» δεν υποδεικνύει στον οικείο καταναλωτή την προέλευση της αγοράς του, αλλά αντιθέτως παρέχει διαφημιστικές πληροφορίες, ο καταναλωτής δεν θα αφιερώσει χρόνο να αναλύσει τις διάφορες πιθανές λειτουργίες του σήματος ούτε θα το θεωρήσει ως σήμα καθεαυτό. Το ενδιαφερόμενο κοινό αντιλαμβάνεται αμέσως, χωρίς σημαντική νοητική προσπάθεια, ότι ο σκοπός του σήματος είναι να υπογραμμίσει τα θετικά χαρακτηριστικά των προϊόντων, όπως αναλύθηκαν ανωτέρω.

Περαιτέρω, το επιχείρημα του καταθέτη ότι ο συνδυασμός των λέξεων «OPTIMAL» και «COLLAGEN» επιτυγχάνει παρήχηση του γράμματος «l» δεν επαρκεί για να προσδώσει στο σύνθημα διακριτικό χαρακτήρα.

3. Το Γραφείο έχει δεχθεί στο παρελθόν σήματα τα οποία εμπεριέχουν τη λέξη «OPTIMAL» και/ή «COLLAGEN»

Όσον αφορά το επιχείρημα του καταθέτη ότι ορισμένες παρόμοιες καταχωρίσεις έχουν γίνει δεκτές από το EUIPO, κατά πάγια ομολογία «οι αποφάσεις που αφορούν την καταχώριση σημείου ως σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμπίπτουν στη σφαίρα της ασκήσεως δέσμιας αρμοδιότητας και όχι διακριτικής ευχέρειας». Συνεπώς, η δυνατότητα καταχώρισης ενός σημείου ως σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται αποκλειστικά στη βάση του ΚΣΕΕ όπως αυτός ερμηνεύεται από την δικαιοσύνη της Ένωσης και όχι στη βάση τυχόν προγενέστερης πρακτικής του Γραφείου (15/09/2005, C-37/03 P, BioID, EU:C:2005:547, § 47; και 09/10/2002, T-36/01, Glass pattern, EU:T:2002:245, § 35).

«Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η τήρηση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως πρέπει να συνδυάζεται με την τήρηση της αρχής της νομιμότητας, σύμφωνα με την οποία κανείς δεν μπορεί να επικαλείται υπέρ αυτού παρανομία που διαπράχθηκε προς όφελος τρίτου» (27/02/2002, T-106/00, Streamserve, EU:T:2002:43, § 67).

Πράγματι, το Γραφείο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί σε παρόμοια προγενέστερα σήματα και θα πρέπει να εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή το αν θα πρέπει να αποφασίσει με τον ίδιο τρόπο ή όχι. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται οι προαναφερθείσες αρχές πρέπει να είναι συνεπής με την τήρηση της αρχής της νομιμότητας. Κατά συνέπεια, ο καταθέτης που υποβάλλει αίτηση για την καταχώριση ενός σήματος δεν μπορεί να επικαλεστεί, προς όφελός του και προκειμένου να διασφαλίσει την ίδια απόφαση, μία ενδεχομένως παρανομία που διαπράχθηκε προς όφελος κάποιου άλλου. Εξάλλου, για λόγους ασφάλειας δικαίου και, ακριβέστερα, χρηστής διοικήσεως, η εξέταση κάθε αιτήσεως καταχωρίσεως πρέπει να είναι αυστηρή και πλήρης ούτως ώστε να αποτρέπεται η αδικαιολόγητη καταχώριση σημάτων. Τέτοια εξέταση πρέπει να πραγματοποιείται σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση (12/3/2015, T 628/14, FORTIFY, ΕΕ: Τ: 2015: 769, § 33-37 και 25/09/2015, T 591/14, PerfectRoast , ΕΕ: Τ: 2015: 700, § 57 και 65). Συνεπώς, το Γραφείο επισημαίνει ότι δεν δεσμεύεται από προηγούμενες αποφάσεις του.

Όσον αφορά τα συγκεκριμένα σήματα που αναφέρονται από τον καταθέτη, το γεγονός ότι κάποιο σήμα περιέχει τα λεκτικά στοιχεία «ΟPTIMAL» και/ή «COLLAGEN», δεν σημαίνει ότι είναι άμεσα συγκρίσιμο με το επίμαχο σήμα· κάθε περίπτωση πρέπει να κρίνεται κατά τρόπο αυτοτελή και ανεξάρτητο. Εξάλλου, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα από τα αναφερθέντα στις παρατηρήσεις του καταθέτη σήματα καταχωρίστηκαν πριν από αρκετά χρόνια (π.χ. το 2002) και η πρακτική του γραφείου έχει εξελιχθεί και αλλάξει με την πάροδο των ετών. Επιπρόσθετα, το Γραφείο έχει απορρίψει αιτήσεις για σήματα που αποτελούνται/περιέχουν τη λέξη «ΟPTIMAL» (14/12/2016, R1362/2016-2, OPTIMAL BPM, 30/09/2016, 15083785, OPTIMAL HEALTHCARE EXPERIENCE, 18/02/2013, 11188001, OPTIMAL) ή τη λέξη «COLLAGEN» (20/09/2016, 15192222, COLLAGEN PROACTIVE LIQUID COLLAGEN, 28/07/2016, 15349483, COLLAGEN ABSOLUTE).

Περαιτέρω διαδικασίες

Για τους λόγους που εκτίθενται ανωτέρω, και δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) του ΚΣΕΕ και του άρθρου 7 παράγραφος 2 του ΚΣΕΕ, η αίτηση για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρ. 15 899 305 απορρίπτεται διά του παρόντος για τα ακόλουθα προϊόντα:

Κλάση 3 Καλλυντικά.

Κλάση 5 Συμπληρώματα διατροφής.

Η αίτηση μπορεί να προχωρήσει για τα υπόλοιπα προϊόντα, δηλαδή για τα ακόλουθα προϊόντα:

Κλάση 10 Ιατρικά όργανα· Ιατρικά όργανα θεραπείας· Ηλεκτρονικά ιατρικά όργανα· Ιατρικά όργανα ακοής· Ιατρικά (Συσκευές και όργανα -)· Ιατρικά όργανα κοπής ιστών· Ιατρικά όργανα παρακολούθησης φαρμακευτικής αγωγής· Ιατρικά όργανα αναπαραγωγής δεδομένων φυσιολογίας· Ιατρικά όργανα καταγραφής φυσιολογικών δεδομένων· Ηλεκτρικά-ιατρικά όργανα για θεραπείες σύσφιγξης· Ιατρικά όργανα εξέτασης για λοιμώδεις νόσους· Ιατρικά όργανα με ενσωματωμένες διατάξεις λέιζερ· Ιατρικά όργανα για εφαρμογή στο ανθρώπινο σώμα· Ιατρικά όργανα που χρησιμοποιούνται στο ανθρώπινο σώμα· Ιατρικά όργανα προοριζόμενα για χρήση ως βοηθήματα ακοής.

Σύμφωνα με το άρθρο 59 του ΚΣΕΕ, έχετε το δικαίωμα να ασκήσετε προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης. Σύμφωνα με το άρθρο 60 του ΚΣΕΕ, η προσφυγή πρέπει να ασκηθεί εγγράφως ενώπιον του Γραφείου εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της εν λόγω απόφασης. Το δικόγραφο της προσφυγής κατατίθεται στη γλώσσα της διαδικασίας στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Επιπλέον, εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την ίδια ημερομηνία, πρέπει να κατατεθεί γραπτώς υπόμνημα που να εκθέτει τους λόγους της προσφυγής. Η προσφυγή θεωρείται ότι έχει ασκηθεί μόνο μετά την καταβολή του τέλους προσφυγής των 720 EUR.

Michele M. BENEDETTI-ALOISI

Συνημμένα: Κοινοποίηση των λόγων απόρριψης αίτησης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκτυπώσεις των ιστοσελίδων που αναφέρονται παραπάνω, 6 σελίδες.